ҰМЫТЫЛҒАН ҚАЗАҚ ДӘСТҮРЛЕРІ МЕН ӘДЕТ-ҒҰРЫПТАРЫН ЖАҢҒЫРТУДАҒЫ МУЗЕЙ ЭКСПОЗИЦИЯЛАРЫНЫҢ МАҢЫЗЫ

Аннотация

Аңдатпа. Бұл мақалада қазақтың салт-дәстүрлері ұлттық бірегейлікті, моральдық құндылықтарды және қоғамдық тәртіпті тарихи тұрғыдан қалыптастырған негізгі мәдени код ретінде қарастырылады. Этнографиялық, тарихи, философиялық және діни көзқарастарға сүйене отырып, зерттеу қазақ қоғамындағы әдет-ғұрыптардың (әдет), дәстүрлер мен рәсімдердің құрылымдық және функционалдық маңызын талдайды. Сонымен қатар олардың тәрбиелік мәніне, ұрпақтан-ұрпаққа білім жеткізуге және ұлттық менталитетті қалыптастырудағы рөліне ерекше назар аударылады. Исламдық құндылықтар мен исламға дейінгі наным-сенімдердің өзара ықпалы да қарастырылып, олардың синтезі моральдық жауапкершілікке, әлеуметтік ынтымақтастыққа және қоғамдық нормаларды құрметтеуге негізделген ерекше мәдени үлгінің қалыптасуына ықпал еткені көрсетіледі. Бұл зерттеудің мақсаты — әдет-ғұрыптар мен дәстүрлердің құрылымдық және функционалдық негіздерін қарастыру және олардың ұлттық руханияттың қалыптасуындағы рөлі мен маңызын анықтау. Зерттеуде қазақ дәстүрлерінің жазылмаған қоғамдық заңдардан бастап, қазіргі заманғы модернизация мен жаһандану үдерістеріне қарамастан ұлттық болмысты қалыптастыруды жалғастырып отырған мәдени тәжірибелерге дейінгі эволюциясы сипатталған. Сондай-ақ музей мекемелері мен этнографиялық көрмелердің өткен мен бүгіннің арасындағы байланыстырушы рөліне ерекше назар аударылады. Олар материалдық және материалдық емес мәдени мұраны сақтап, жаңғыртуға мүмкіндік береді. Ұмыт қалған немесе қолданыстан шығып бара жатқан дәстүрлерді тарихи және символдық тұрғыдан түсіндіру арқылы музейлер мәдени сабақтастықты сақтауға және жастарды тәрбиелеуге ықпал етеді.