АКАДЕМИЯЛЫҚ СӨЙЛЕУДІ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ МӘДЕНИЕТТАНУЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ (Орыс тілін шет тілі ретінде оқыту негізінде)

Аннотация

Аңдатпа. Бұл мақалада көпмәдениетті білім беру ортасында орыс тілін шет тілі ретінде (ОШТ) оқыту сабақтарында әзірбайжан студенттерінің академиялық коммуникативтік дағдыларын дамыту қарастырылады. Тілдік диалогқа мәдениетаралық өзара әрекеттесудің маңызды механизмі ретінде ерекше назар аударылады, ол тек академиялық дискурс нормаларын меңгеруді ғана емес, сонымен қатар студенттерді басқа академиялық мәдениет кеңістігіне қосуды қамтамасыз етеді.

Автор оқу материалын қабылдауда ауызша және жазбаша мәлімдемелер құрудың ерекшеліктерін талдайды, мәдени тұрғыдан шартталған когнитивті модельдердің аргументация әдістеріне, логикалық байланыстарды ұйымдастыруға және коммуникативтік стратегияларға әсерін анықтайды. Келесі ерекшеліктер атап өтіледі: сипаттамалық ұсыну әдісінің басым болуы, тұрақты тілдік формулаларды пайдалану, эмоционалды-бағалау элементтерін пайдалану және тұжырымдардың категориялық сипатын жұмсартуға ұмтылу.

Мақалада академиялық коммуникативтік дағдыларды дамытуға бағытталған әдіснамалық әдістер ұсынылған: мәтін құрылымын визуализациялау, аргументацияны кезең-кезеңімен модельдеу, талқылау және рөлдік ойындар тәжірибесі, өзін-өзі талдау үшін тексеру тізімдерін пайдалану және кері байланыстың әртүрлі формалары. Академиялық және ғылыми сөйлеуді дамыту аналитикалық және сыни ойлауды дамытуды, сөйлеуді ғылыми коммуникацияның әртүрлі жанрларының талаптарына бейімдей білуді және ғылыми мәтіндерді өз бетінше жасауға дайын болуды талап ететіні атап өтілген.

Жариялымда академиялық сөйлеуді оқытуға тілдік және мәдени әртүрліліктің құндылығын мойындауға негізделген мәдениеттану тәсілі көрсетілген. Коммуникативтік құзыреттілікті дамыту өзара түсіністікке, академиялық мобильділікке және студенттердің көпмәдениетті білім беру ортасына сәтті интеграциялануына ықпал ететін мәдениетаралық диалог процесі ретінде қарастырылады.