НАУРЫЗ – ЖЫЛДЫҢ ҰЛЫ МЕЙРАМЫ

##article.authors##

  • Рүстембек Шойбеков Қазақстан Республикасы Мемлекеттік орталық музейі

DOI:

https://doi.org/10.59103/muzkz.2025.09.04

Түйінді сөздер:

экологиялық тепе-теңдік, Ұлыстың ұлы күні, жыл басы, антропоцентристік таным, символ, Наурыздама, ел жақсылары

Аннотация

Аңдатпа. Мақалада наурыз мейрамының шығу негізі қазақ халқының тіршілік қамы мен шаруашылығын ұйымдастыру жағдайымен байланысты қарастырылады, наурызға қатысты салт-дәстүрлерге сипаттама беріледі. Наурыз мейрамының күн мен түнің теңелуіне негізделгені баяндалады. Наурыз атауының қазақ танымындағы ұғым-түсінігі ашылады.

Наурыз мейрамына қатысты салт-дәстүрлердің, ырым-жоралғылардың, наным-сенімдердің жергілікті ерекшеліктері, олардың бәрі тұтас келгенде бүкіл табиғатқа құрметпен қарау, онымен бірлікте өмір сүру, жаңару, өсіп-өркендеу идеясымен байланысты пайда болғандығы айқындалады.

Наурыз мейрамының адамдар арасындағы қарым-қатынасты реттеуде, этикалық нормаларды нығайтуда ғасырлар сынынан өткен ата-баба жолын ұстануда, елдің тұтастығы мен ынтымақ-бірлігін сақтауда атқарған қызметі ашып көрсетілгені. Зерттеу жұмысы Наурыз – жылдың ұлы мейрамын талдауға бағытталған. Осы тақырыпты зерттеу барысында қазақ ақын-жазушыларының еңбектеріндегі Наурыз мейрамы туралы берілген мәліметтер бір жүйеге келтіріліп, талданды. Бұл-қазақ халқы үшін де, өзге көшпелі өмір сүрген түркі халықтары үшін де ортақ мейрам. Бұл зерттеу, әсіресе, бүгінгі жас ұрпақтың бойында ұлттық құндылықтарды сақтауға, дамытуға септігін тигізері сөзсіз.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-04-01