НАУРЫЗ – ЖЫЛДЫҢ ҰЛЫ МЕЙРАМЫ
DOI:
https://doi.org/10.59103/muzkz.2025.09.04Түйінді сөздер:
экологиялық тепе-теңдік, Ұлыстың ұлы күні, жыл басы, антропоцентристік таным, символ, Наурыздама, ел жақсыларыАннотация
Аңдатпа. Мақалада наурыз мейрамының шығу негізі қазақ халқының тіршілік қамы мен шаруашылығын ұйымдастыру жағдайымен байланысты қарастырылады, наурызға қатысты салт-дәстүрлерге сипаттама беріледі. Наурыз мейрамының күн мен түнің теңелуіне негізделгені баяндалады. Наурыз атауының қазақ танымындағы ұғым-түсінігі ашылады.
Наурыз мейрамына қатысты салт-дәстүрлердің, ырым-жоралғылардың, наным-сенімдердің жергілікті ерекшеліктері, олардың бәрі тұтас келгенде бүкіл табиғатқа құрметпен қарау, онымен бірлікте өмір сүру, жаңару, өсіп-өркендеу идеясымен байланысты пайда болғандығы айқындалады.
Наурыз мейрамының адамдар арасындағы қарым-қатынасты реттеуде, этикалық нормаларды нығайтуда ғасырлар сынынан өткен ата-баба жолын ұстануда, елдің тұтастығы мен ынтымақ-бірлігін сақтауда атқарған қызметі ашып көрсетілгені. Зерттеу жұмысы Наурыз – жылдың ұлы мейрамын талдауға бағытталған. Осы тақырыпты зерттеу барысында қазақ ақын-жазушыларының еңбектеріндегі Наурыз мейрамы туралы берілген мәліметтер бір жүйеге келтіріліп, талданды. Бұл-қазақ халқы үшін де, өзге көшпелі өмір сүрген түркі халықтары үшін де ортақ мейрам. Бұл зерттеу, әсіресе, бүгінгі жас ұрпақтың бойында ұлттық құндылықтарды сақтауға, дамытуға септігін тигізері сөзсіз.