ҚАЗАҚСТАННЫҢ 1950-1980 ЖЫЛДАРДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК ТАРИХЫН ЗЕРТТЕУДЕГІ КИНОХРОНИКАНЫҢ ДЕРЕКТІК ҚҰНДЫЛЫҒЫ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.59103/muzkz.2026.13.08Түйінді сөздер:
кинохроника, кеңестік кезең, әлеуметтік тарих, дереккөз, деректі фильм, фотоқұжаттар, дыбыстық жазбаларАннотация
Аңдатпа. Кинохроника материалдары белгілі бір кезеңнің күнделікті өмірін, еңбек үдерісін, адамдардың әлеуметтік жағдайын тікелей көрсететін маңызды дерек. Бұл материалдар көптеген қызықты жаңалықтарды, тәжірибелерді қамти алады. Олардың құндылығы айқын. Қазақстанның 1950-1980-ші жылдардағы кинохроникалары Қазақ КСР Ғылым Академиясында, ғылыми-зерттеу институттарында, мемлекеттік мекемелерде мамандандырылған кино және фотосурет бөлімдерімен түсірілді. Оның тақырыптары Қазақ КСР Ғылым және Техника жөніндегі мемлекеттік комитетімен нақтыланып отырды. Кинохроникалар мен ғылыми зерттеу кадрлары белгілі бір уақыт кезеңіндегі ғылым мен техниканың жай-күйі мен дамуына кең шолу жасайды, сондықтан оның әлеуметтік тарихты зерттеудегі деректік құндылығы жоғары. Олар экономиканың, ғылымның, өндірістік сияқты қызметтердің нақты аспектілерін көрсететін ақпаратты қамтиды және кинохроника сипаттағы фотоқұжаттамалар жазбаша тарихи деректерді толықтырады. Мақалада талданған архив құжаттарында еліміздің әлеуметтік тарихының дамуына қатысты оқиғалар қамтылған.
Мақаланың мақсаты – Қазақстанның 1950-1980-ші жылдарында түсірілген кинохроникалардың әлеуметтік тарихты зерттеудегі деректік құндылығын қарастыру және кинохроникадан алынған материалдарды дереккөз ретінде қолданудың аясын кеңейту. Зерттеу жұмысымызда талданған кинохроника материалдары кеңестік кезеңнің өндіріс орындарындағы жұмысшы табының нақты өмірін, динамикалық бейнесін және аймақтың әлеуметтік тарихын жасауда сол кездегі фильм ретінде басылған тарихи көріністер баға жетпес дереккөз болып табылатындығын дәлелдей түседі.
